Հայաստանի և Ադրբեջանի Զինված ուժերը մոտավորապես հավասարազոր են: Tert.am-ի հետ զրույցում Ռազմական կանխատեսման կենտրոնի տնօրեն, ռուսաստանցի ռազմական փորձագետ Անատոլի Ցիգանոկը համեմատականներ տարավ Հայաստանի, ԼՂՀ ՊԲ ու Ադրբեջանի զինված ուժերի միջև:
Ըստ նրա` չնայած դրան հայկական զինուժն ու Ադրբեջանի ռազմական ներուժներն ասիմետրիկ են: Ըստ այդմ, եթե Ադրբեջանն ունի ավելի շատ օդուժ և ուղղաթիռներ, ապա Հայաստանն` ավելի շատ ՀՕՊ` Հակաօդային պաշտպանության համակարգեր:
«Հայկական բանակային ՀՕՊ-ը բաղկացած է ЗРК «Оса /6-9/ «Стрела-10» /48 / զենիթահրթիռային համակարգերից, 30 «Стрела-1» հրթիռային համակարգերից, մինչև 200 շարժունակ զենիթահրթիռային ПЗРК «Стрела-2» համակարգերից, «Стрела-2» ,90 «Игла», 48 «Шилка» համակարգերից: Հայաստանը Ռուսաստանի հետ ունի պայմանավորվածություն` «Игла-С» համակարգերի լրացուցիչ մատակարարման մասին»,- նշեց Անատոլի Ցիգանոկը:
Ըստ նրա` ցամաքային ՀՕՊ-ը ներառում է (36 ПУ) երեք դիվիզիոն, ЗРК С-300ПТ զենիթահրթիռային համակարգ, 24 ПУ 2 դիվիզիոն, С-300ПС զենիթահրթիռային համակարգ, С-300ПС, 1 դիվիզիոն, С-125 (20 ПУ) հինգ դիվիզիոն, ЗРК «Круг» (27 ПУ) երեք զենիթահրթիռային համակարգեր և այլ սպառազինություններ:
Եթե, ըստ փորձագետի, Ադրբեջանն ավելի շատ տանկեր ունի, ապա՝ հայկական զինուժն ավելի շատ հակատանկային հրթիռային համակարգեր ու հակատանկային կառավարվող հրթիռներ:
«Չնայած, որ Ադրբեջանի բանակը համալրված է առավել ժամանակակից սպառազինությամբ ու ռազմական տեխնիկայով, հայերի մոտ առավել բարձր է մարտական ոգին»,-ասաց նա:
Անդրադառնալով ղարաբաղա-ադրբեջանական շփման գծում կողմերի կրած կորուստներին` փորձագետը նշեց, որ ինչպես բոլոր պատերազմող կողմերը, նվազեցնում են իրենց կորուստները և չափազանցնում հակառակորդի կորուստները:
Նա նշեց, որ «Солнцепек» համակարգի միավորներից մեկը հայկական զինուժը ոչնչացրել է նախքան այն գործողության մեջ կմտներ:
Ինչ վերաբերում է ադրբեջանական զինուժի կորուստներին, ըստ Անատոլի Ցիգանոկի, դրանց հիմնական մասը տեղի է ունեցել հարթավայրային տարածքում:
«Ադրբեջանի բանակի նման մեծ կորուստների պատճառը վատ ուսուցումն է ու անձնակազմի ոչ փորձառու լինելն է, ինչպես նաև հակառակորդի հակազդեցության ծավալի սխալ հաշվարկը: Ի տարբերություն նրանց՝ հայերը շատ լավ ուսուցում են անցել»,-ասաց նա:
Ըստ նրա, ամենայն հավանականությամբ, ադրբեջանական կողմը ցանկացել էր կարճ ժամկետում հասնել նշանակալի հաջողությունների և շփման գծի հատվածներից մեկում ստեղծել «տանկային բռունցքի» նման մի բան:
Սակայն , ըստ Անատոլի Ցիգանոկի, ադրբեջանական տանկային ստորաբաժանումները վատ են պատրաստված եղել և անձնակազմերի միջև եղել է վատ հաղորդակցություն: «Միևնույն ժամանակ Ադրբեջանը տալիս է հակառակ պատկեր»,-ասաց նա։
Անատոլի Ցիգանոկի կարծիքով` այս պահին շատ մեծ է հակամարտության լայնամասշտաբ տարածաշրջանային պատերազմի վերածվելու հնարավորությունը և այն, որ դրան կարող են ներքաշվել Ռուսաստանն ու Թուրքիան:
«Ռուսաստանը չի թաքցնում Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությանն իր աջակցությունը և ամեն առիթ օգտագործում է Բաքվին դրդելու` ազատագրելու Ղարաբաղը: Ռուսաստանը ունի պարտավորություններ` Հայաստանին օգնելու հարցում: Թեպետ ֆորմալ առումով պատերազմում է ոչ թե Հայաստանը,այլ ԼՂ պաշտպանության բանակը, այդ իսկ պատճառով ՀԱՊԿ-ի արձագանքման պատճառ չկա: Բայց այն կարող է հայտնվել ռազմական գործողությունների ընդլայնման դեպքում: Ամեն դեպքում, կարծում եմ, որ Ռուսաստանի ներքաշվելու հնարավորությունն ագրեսորին զսպելու շատ լուրջ գործոն է: Իսկ Ռուսաստանը հետաքրքրված չէ ԼՂ-ի հակամարտության ռազմական գործողություններով: Կովկասյան պատերազմը ՌԴ-ի համար ցանկալի չէ թեկուզ այն պատճառով , որ այն չտեղափոխվի Հյուսիսային Կովկաս»,-ավելացրեց փորձագետը:
Ըստ Անատոլի Ցիգանոկի` ԼՂ-ում պատերազմի դեպքում Ռուսաստանը կհայտնվի դժվարին իրավիճակում: Քանի որ Սիրիայից բացի ստիպված է լինելու ապահովել Հայաստանի անվտանգությունը:
«Այս առումով, Ադրբեջանի և ԼՂ-ի միջև հակամարտությունը, Հայաստանը և Ռուսաստանը` որպես ՀԱՊԿ անդամ երկրներ , որոնց միավորում է հավաքական անվտանգության պայմանագիրը, պատերազմի հետագա ընդլայնման ու Հայաստանի ընդգրկման դեպքում կարող է բերել անկանխատեսելի հետևանքների: Առաջին հերթին` Ադրբեջանի ու Թուրքիայի համար:
Այն դեպքում, եթե Մոսկվան հարկ համարի օգտագործել «բանակն ու հավելյալ ստորաբաժանումներն` արտաքին ռազմա-քաղաքական ագրեսորներից» պաշտպանվելու համար: Դրույթ, որն ամրագրված է ՀԱՊԿ պայմանագրում: Հասկանալի է, որ իրադարձությունների նման զարգացումը Սիրայի իրադարձություններից դեռ ուշքի չեկած ու 2008 թվականի Վրաստանի այնժամանակվա նախագահ Սաակաշվիլիի ռազմական սադրանքի հետևանքները լավ հիշող Անկարայի ու Վաշինգտոնի համար մղձավանջային երազ կարող է լինել»,-ասաց փորձագետը:
Նրա ամփոփմամբ` Ադրբեջանի ապրիլյան գործողությունները հետախուզական բնույթի էին և հազիվ թե հանգեցնեն տարածաշրջանային լայնամասշտաբ պատերազմի:
Ըստ Անատոլի Ցիգանոկի` Ռուսաստանը պետք է ներգործություն ունենա հակամարտության բոլոր 3 կողմերի վրա, իսկ ԼՂ-ն՝ որպես լիիրավ անդամ, մասնակցի բանակցային գործընթացին:
«Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը հետխորհրդային տարածքում ամենահին հակամարտությունն է, որը սառեցվել էր 22 տարի առաջ: Բայց հիմա այն նորից հրատապ է, ու էլի ոչ մի լուծում չկա: Եվ ոչ ոք ոչ մի տարածք չի հանձնի: Այդ իսկ պատճառով, ըստ իս, միակ միջոցն այն նորից ապասառեցնելն է»,-ասաց Անատոլի Ցիգանոկը:
Նա նաև հավելեց, որ Հարավային Կովկասի անհանգիստ պատկերը ձևավորվել է այն պատճառով, որ Հարավային Կովկասի երկրներում ձևավորվել է անվտանգության երեք համակարգ:
Այսինքն` այս տարածքում գործում են ՆԱՏՕ-ի, ՀԱՊԿ-ի և ՇՀԿ-ի տարբեր ենթակառույցներ,
այստեղ միաժամանակ տեղակայված են ՆԱՏՕ-ի, ՌԴ-ի ու ՀԱՊԿ-ի ռազմական օբյեկտներ, բազաներ, միջոցներ ու մարդաուժ: